4621) Ulica Marszałkowska. Narazie ściek komunikacyjny może kiedyś Aleja z zawężonymi jezdniami, zielonym torowiskiem i czterema szpalerami drzew... Przed wojną w węższej szerokości ze 154 numerami. Dziś z ponad 150 kamienic i budynków przetrwało nie więcej niż 20 w różnym stanie, nie zawsze oryginalnym, po brzebudowach, rozbudowach...



4622) Nad Wisłą. Wisła płynęła, płynie i płynąć będzie. Zmienia się tylko otoczenie. Z przedwojennych elementów trzeba wymienić fragment bulwarów nadwiślanych jakie powstały za prezydentury Stefana Starzyńskiego - dziś pokryte grubą warstwą farby w sprayu (ale spokojnie idą lepsze czasy), okazała kamienica w której dziś mieści się Wojewódzkei Centrum Stomatologii - jest to jedna z czterech ogromnych kamienic stojących wzdłyż nieistniejącego wiaduktu Pancera. Ostała się "najmniejsza" poległy trzy niebotyki o wysokości 10 kondygnacji. Trzecim elementem są filary dawnego Mostu Kierbedzia, które po wojnie zostały obniżone by móc położyć na nim Most Śląsko-Dąbrowski. O dalszym tle nie mówimy...



4623) PGR Bródno. Swoisty fenomen. Relikt PRLu wiecznie żywy. Państwowe Gospodarstwo Rolne na Bródnie nadal funkcjonuje prowadząc liczne sklepy firmowe, co prawda nie spotkamy już upraw Marchewki na polach między Targówkiem, a Bródnem, ale przejeżdżając obok usłyszymy np. rżenie koni... Gdyby nie było wojny, nie byłoby PRLu, nie byłoby PGRów



4624) Plac Defilad. Z założenia największy Plac w Europie... Do dziś nie może zostać skutecznie zagospodarowany. Przed wojną w miejscu Placu Defilad można było doliczyć się ok. 180 podwórek studni - dziś nie ma na tym terenie żadnej kamienicy, żadnego podwórka. Mowa o obszarze w umownych granicach Jerozolimskie/Marszałkowska/Świętokrzyska/Emilii Platter.



4625) Służewiec. Przed wojną pola, łąki i luźno rozrzucone zabudowania dawnych wsi. Po wojnie jeden z trzech najważniejszych obszarów przemysłowej Warszawy. Wola, Żerań i Służewiec - te trzy obszary do niedawna pokryte były niezliczona ilością fabryk i bocznic kolejowych. Dziś: Najintensywniejsze zmiany przechodzi Służewiec stając się zagłębiem białych kołnierzyków. Za zmianami stara się na równi gonić Wola i tylko Żerań pozostaje praktycznie taki jak dawniej, choć i tu zmiany są kwestią najbliższych lat.



4626) Pomnik Małego Powstańca. Prosta kalkulacja. Bez wojny i Powstania w Warszawie nie byłoby Pomnika Małego Powstańca. Niestety 200 000 mieszkańców tego miasta poległo w Powstaniu, a kolejne 500 000 podczas całego okresu okupacji... Zamiast Pomnika Małego Powstańca ujrzelibyśmy kamienicę stojącą przy Podwalu, chyba, że udałoby się zgodnie z przedwojennymi założeniami odsłonić mury miejskie...



4627) Kamienica przy Mariańskiej. Kamienica ostaniec - jeden z nawybitniejszych przykładów zmian jakie przechodzi Warszawa wchłaniając po wojnie wszystko na swojej drodze. W kadrze ostała się jako jedyna.



4628) WZW. Śródmieście Północne Tu na szczęście przetrwało dość sporo przedwojennej zabudowy. Ale i tak mogąc zrobić takie samo zdjęcie przed 01.09.1939 r. ujrzelibyśmy morze kamienic pom horyzont... Od Placu Unii Lubelskiej po Plac Muranowski i od skarpy po Okopową i Towarową... Dziś - to zupełnie inne miasto.



4629) WZW i wysokość miasta. Przedwojenna Warszawa i jej wysokość w zasadzie kończyłaby się na wysokości drzew. Dziś o wysokości miasta stanowi 30 budynków o wysokości ponad 80 m...



4630) WZWN. W kadrze ostało się dokładnie pięć przedwojennych budynków i... jedna oryginalna latarnia pastorał przy ul. Granicznej - dziś ulicy znikąd do nikąd. Przed wojną jednej z kilku handlowych ulic łączących Plac Grzybowski z Placem Żelaznej Bramy i dalej Placem Bankowym. Nie było wówczas przebicia Marszałkowskiej przez Ogród Saski i to tymi ulicami szedł główny ruch między Śródmieściem i Muranowem. A wracając do ostańca latarni - największy punkt świetlny w kadrze to właśnie przed (a może i przed przed) wojenna pastorałka - która miejmy nadzieję będzie świecić jeszcze długo...

Komentarze: